Opis

Milorad Stojić

NAJLEPŠE LICE NEOLITA

NAGRADA ZA IZDAVAČKI PODUHVAT 2024. GODINE, TRG OD KNJIGE, HERCEG NOVI

„Najlepše lice neolita“ – monografija o jedinstvenom i veličanstvenom licu vinčanske kulture na tlu Srbije.

Antropomorfne, ginomorfne i zoomorfne statuete od keramike i, pogotovo, kosti, kao i različiti ornamentisani koštani predmeti prikazani u knjizi možda su neki od najlepših predmeta u praistoriji i pokreću teme kao što su estetika, simboličko značenje pojedinih motiva, panteona, odevanja, ulogu maske, pitanje postojanja etno-kulturnog kontinuiteta između protostarčevačke i vinčanske kulture…

Kada putujete kroz plodnu Šumadiju i smederevski kraj, kada uživate u pogledu i
smeni brdašca, kotlina i zatalasalih polja, da li ikada pomislite da je tu 5500. godine
p. n. e. bujao život, da je to period praistorije kada je čovek u potpunosti ovladao
proizvodnjom i upotrebom oružja i oruđa od glačanog kamena, izradom grnčarije od
pečene zemlje, da je pripitomljavao životinje i počeo da obrađuje zemlju, da su se
pojavile stalne urbane i protourbane naseobine i sedelački način života. Da je imao
potrebu keramiku da ukrašava i svoj unutrašnji život i religiozna uverenja izrazi
izradom predmeta od figuralne plastike i različitih predmeta kultnog karaktera.
Predočeni predmeti u ovoj knjizi pokreću teme koje nisu tretirane u dostupnim
monografijama i studijama kao što su pitanja estetike, simboličkog značenja
pojedinih motiva, panteona, odevanja, uloge maske, pitanje postojanja etno-
kulturnog kontinuiteta između protostarčevačke i vinčanske kulture itd.
Više od petsto predmeta predstavljenih u monografiji dokaz su da se na obrađenom
lokalitetu nalazilo specijalizovano kultno naselje relevantno za celu vinčansku
kulturu. Ne samo da to potvrđuje veliki broj kultnih predmeta (keramičkih, kamenih i
koštanih figurina, koštanih maski, amuleta, raznovrsnog nakita, različitih obrednih
instrumenata itd. već i činjenica da je život na ovom lokalitetu trajao u kontinuitetu
od početka do kraja vinčanske kulture. Na osnovu proučenih i detaljno objašnjenih
predmeta može se reći da su na ovom prostoru uglavnom živeli sveštenici koji su
imali specifičan ukus i stil života. Nesumnjivo, Medvednjak je bio i naselje onih koji
su obavljali razmenu sa drugim zajednicama (trgovaca) i najboljih neolitskih
zanatlija: keramičara, proizvođača oružja oruđa od kosti, umetnika, ljudi koji su
obrađivali kosti, kamen i bakar. S druge strane, brojni nalazi ukazuju na intenzivne
veze tog lokaliteta sa kulturama u svom okruženju ali i veoma udaljenim
zajednicama, što, osim veoma sporadično, nije potvrđeno odgovarajućim nalazima u
bilo kom drugom vinčanskom naselju.
Kad se ima na umu sve ono što je do sada objavljeno ova monografija predstavlja
jedno novo, u umetničkom i duhovnom pogledu, jedinstveno i veličanstveno lice
vinčanske kulture.
Tvrd povez, pun kolor
Format 21 × 23 cm
Obim 345 str.
Cena 4.400,00